CXN _011220_14 722_ Mời đọc 4 bài nhỏ..1. Cuộc đời và sự nghiệp của nhạc sĩ Mạnh Phát (1929-1973): 2. Cảm nhận âm nhạc: Nỗi Buồn Gác Trọ (Mạnh Phát & Hoài Linh) – “Có ai ngồi đếm mùa nhung nhớ?”: 3. Về Ca Khúc ‘Vọng Gác Đêm Sương’ Của Nhạc Sĩ Mạnh Phát: 4. Bóng hồng t rong bài hát “Hoa Nở Về Đêm” của nhạc sĩ Mạnh Phát

CXN _011220_14 722_ Mời đọc 4 bài nhỏ..1. Cuộc đời và sự nghiệp của nhạc sĩ Mạnh Phát (1929-1973): 2. Cảm nhận âm nhạc: Nỗi Buồn Gác Trọ (Mạnh Phát & Hoài Linh) – “Có ai ngồi đếm mùa nhung nhớ?”: 3. Về Ca Khúc ‘Vọng Gác Đêm Sương’ Của Nhạc Sĩ Mạnh Phát: 4. Bóng hồng trong bài hát “Hoa Nở Về Đêm” của nhạc sĩ Mạnh Phát
xx
https://nhacxua.vn/cuoc-doi-va-su-nghiep-cua-nhac-si-manh-phat-1929-1973/?fbclid=IwAR2l1xb-sjr2XzzlSL_jNXEQpHp_99PiIg87Fl1cPoLjCWrpOQMQTxXGD3I
xx
Cuộc đời và sự nghiệp của nhạc sĩ Mạnh Phát (1929-1973)

xx

Nhạc sĩ Mạnh Phát sinh năm 1929 tại Nghệ An. Năm 1940, ông cùng gia đình vào Sài Gòn định cư. Sau khi học xong bậc trung học, ông được mời hát cho hai hãng đĩa Béka và Asia. Thời đỉnh cao của sự nghiệp ca sĩ, ông thường hát trên Đài Phát thanh Pháp Á chung với nữ ca sĩ Minh Diệu (vợ ông sau này). Hai người gặp nhau khi sinh hoạt tại các đài phát thanh Huế và Pháp-Á.

Có thể nói Mạnh Phát – Minh Diệu là thế hệ ca sĩ tiên phong của tân nhạc Việt Nam.

Từ cuối năm 1949 đến 1955, ông bắt đầu soạn nhạc với bút hiệu Tiến Đạt và Thúc Đăng. Một số sáng tác của ông giai đoạn này là “Ai Về Quê Tôi”, “Anh Đã Về”, “Hồn Trai Việt”, “Mong Người Trở Lại”, “Trăng Sáng Trong Làng”,… Năm 1958, Mạnh Phát đóng vai chính trong phim Tình Quê Ý Nhạc (cũng là tên một bản nhạc của ông).

RCYqsxm.jpg

Đầu thập niên 1960, Mạnh Phát cùng các nhạc sĩ cùng thời khác như Châu Kỳ, Hoài Linh chuyển sang sáng tác nhạc vàng theo điệu nhạc bolero. Phần lớn các ca khúc phổ thông của ông ở giai đoạn này như “Hoa Nở Về Đêm”, “Ngày Xưa Anh Nói”, “Sương Lạnh Chiều Đông”, “Phố Vắng Em Rồi”, “Vọng Gác Đêm Sương”,… vẫn còn được yêu thích cho đến tận nay. Năm 1962, Nguyễn Văn Đông và Mạnh Phát đưa Phạm Như Mai (ca sĩ Thanh Tuyền) từ Đà Lạt về Sài Gòn lăng-xê, tạo nên sự nghiệp ca hát lẫy lừng cho nữ ca sĩ này. Nhạc sĩ Mạnh Phát cũng nhận dạy cho rất nhiều ca sĩ, nhạc sĩ khác, nhưng nổi tiếng nhất vẫn là ca sĩ Thanh Tuyền.

xxx

Ngoài ra, ông còn phụ trách chương trình “Tiếng ca gửi người tiền tuyến” trên Đài Tiếng nói Quân đội của VTVN.

Ca sĩ Phương Dung cho biết nhạc sĩ Mạnh Phát là một người thầy rất khó tính, mỗi khi có bài hát mới ông đều đến nhà và tập cho Phương Dung hát đúng ý, đúng tâm tình của từng ca khúc riêng biệt.

Mạnh Phát qua đời ngày 2 tháng 1 năm 1973 tại Sài Gòn.

ZRBNZhR.jpg

Trong chương trình ca nhạc Asia 50 – Anh Không Chết Đâu Anh do Trung tâm Asia thực hiện năm 2005 tại Hoa Kỳ, ca sĩ Thanh Tuyền cho hay, bài “Chuyến Đi Về Sáng” vốn được biết là của Mạnh Phát nhưng thực ra do nhạc sĩ Trần Thiện Thanh sáng tác, song vì đương thời Trần Thiện Thanh túng thiếu vì vợ đang ở cữ nên đã bán lại cho nhạc sĩ Mạnh Phát kèm điều kiện Mạnh Phát được sửa tùy ý. Cũng chương trình này, trong video ghi lại đoạn phỏng vấn bà Trần Thị Liên (vợ đầu của Trần Thiện Thanh) tại Sài Gòn, bà Liên cho biết nhạc sĩ Trần Thiện Thanh là tác giả nhạc phẩm “Qua Xóm Nhỏ”, vốn cũng được biết là bài hát của Mạnh Phát.

xx

https://youtu.be/uh0PrTKUTVU?t=8

xx

https://nhacxua.vn/noi-buon-gac-tro-manh-phat-hoai-linh-co-ai-ngoi-dem-mua-nhung-nho/?fbclid=IwAR0W6-4gFV8oY7yvCYpExanKRUr3-6Iq_964mCBkU6_e-5FGl9j1yxpm_Go

xx

Cảm nhận âm nhạc: Nỗi Buồn Gác Trọ (Mạnh Phát & Hoài Linh) – “Có ai ngồi đếm mùa nhung nhớ?”
xx

Trong số những ca khúc làm nên tên tuổi của “Nhạn trắng Gò Công” Phương Dung, không thể không kể đến ca khúc Nỗi Buồn Gác Trọ của nhạc sĩ Mạnh Phát (lời của nhạc sĩ Hoài Linh).

Nghe Phương Dung hát Nỗi Buồn Gác Trọ trước năm 75

Có thể nói chính ca khúc Nỗi Buồn Gác Trọ là bài đầu tiên làm nên tên tuổi của danh ca Phương Dung. Cô hát bài này từ năm 16 tuổi (1961) ở các phòng trà, trước khi nhạc phẩm này được đưa vào phim Saigon By Night của hãng phim Alpha năm 1962. Khi Nỗi Buồn Gác Trọ được thu âm vào dĩa nhựa năm 1964 và phát đi phát lại trên đài phát thanh, bài hát đã trở thành một hiện tượng ở khắp miền Nam, bay cao cùng với tên tuổi của ca sĩ Phương Dung.

IeV8DeE.jpg

Nguồn ảnh: Lâm Nguyễn Kha Liêm

x

Về hoàn cảnh sáng tác và nội dung của bài hát Nỗi Buồn Gác Trọ, theo ca sĩ Phương Dung, nhạc sĩ Mạnh Phát có quen biết một anh sinh viên nghèo, ở trọ trong một căn gác nhỏ. Mỗi mùa trôi qua, chàng sinh viên lại thấy một người thiếu nữ trong xóm trọ đi lấy chồng. Dù anh có thầm thương trộm nhớ cô gái nào thì tình cảm đó cũng không thành hoặc chưa kịp thổ lộ thì họ đã lên xe hoa (mỗi mùa tiễn đưa một người…). Nhạc sĩ Mạnh Phát thấu hiểu tâm trạng của chàng thanh niên đó nên tức cảnh sáng tác nên ca khúc Nỗi Buồn Gác Trọ (viết chung với nhạc sĩ Hoài Linh).

Nhạc phẩm này không phải là chuyện tình của chính tác giả, chỉ là viết hộ cho nỗi lòng của người khác, mà cũng làm lay động lòng khán giả yêu nhạc nhiều thế hệ trong suốt gần 60 năm qua. Vậy mới biết là tâm hồn người nhạc sĩ luôn nhạy cảm nhạy bén trước chuyện đời, không chỉ thể hiện tình cảm riêng tư của mình vào tác phẩm, mà còn đem nỗi buồn của thế nhân để sáng tác ra những ca khúc tình yêu để đời.

Gác lạnh về khuya cơn gió lùa.
Trăng gầy nghiêng bóng cài song thưa.
Nhớ ai mà ánh đèn hiu hắt,
Lá vàng nhè nhẹ đưa tưởng như bước lê hè phố.

Có người con gái buông tóc thề.
Thu về e ấp chuyện vu quy
Kết lên tà áo màu hoa cưới,
Gác trọ buồn đơn côi phố nhỏ vắng thêm một người.

Bâng khuâng gác vắng khêu tim đèn đêm,
Nhớ nhung đi vào quên.
Sông sâu cố nhân ơi đi về đâu?
Gửi hồn chìm vào đôi mắt.
Ái ân chưa tròn để ngàn đời nhớ nhau.

Phố nhỏ đường mưa trơn lối về.
Dâng sầu nhân thế đọng trên mi.
Có ai ngồi đếm mùa nhung nhớ,
Nỗi niềm đầy lại vơi.
Mỗi mùa tiễn đưa một người.

JAaZxT4.jpg

ZC08dlb.jpg

Căn gác là nơi của những người nghèo ở, và nhiều nhạc sĩ thường chọn nơi đây để lồng vào tác phẩm của mình. Trước đây gác xép thường che bằng ván gỗ đơn sơ, có khi gió len vào kẽ vách nhưng căn gác xép, khi đã đi vào văn chương, đã được tác giả thi vị hóa trở thành một nơi ở tuy nghèo mà lãng mạn nên thơ…

Những cơn gió mỗi khuya lùa về, trăng nghiêng bóng sau cửa sổ, hình ảnh “trăng gầy” rất hợp với tâm tư đơn lẽ một mình lắng nghe tâm sự của mình. Đèn nhớ ai mà hắt hiu vàng vọt nỗi nhớ đơn phương, lạc loài như từng chiếc lá vàng đong đưa mùa Thu những bước âm thầm trên trên hè phố vắng.

xx

Gác lạnh về khuya cơn gió lùa.
Trăng gầy nghiêng bóng cài song thưa.
Nhớ ai mà ánh đèn hiu hắt,
Lá vàng nhè nhẹ đưa tưởng như bước lê hè phố.

Người con gái mới đây còn buông tóc thề đi ngang qua lối nhỏ, bây giờ đã “e ấp chuyện vu quy” lên xe hoa theo chồng. Màu áo trắng học trò đơn sơ mộng trắng trong bây giờ đã thay tà áo hoa màu cưới. Mùa thu vốn đã buồn, càng buồn hơn những xác lá rụng bên thềm xao xác tiễn bước em đi. Phố nhỏ từ nay vắng thêm một người và gác trọ có một người càng thêm đơn côi với nỗi buồn xa vắng. Trong âm nhạc, hình như mùa Thu buồn là mùa cưới của những người phụ tình hay sao mà có nhiều nhạc phẩm đã đưa lá vàng bay vào để có mặt trong ngày cưới, chẳng hạn như ca khúc của Đoàn Chuẩn từ thập niên 1950 đã nhắc đến: “Thu đi cho lá vàng bay. Lá rơi cho đám cưới về…”

Có người con gái buông tóc thề.
Thu về e ấp chuyện vu quy.
Kết lên tà áo màu hoa cưới,
Gác trọ buồn đơn côi phố nhỏ vắng thêm một người.

Gác vắng từng đêm khêu tim vàng vỏ bóng mình một mình với nỗi nhớ ngày tháng còn có em bên đời. Nhớ nhung kia mai sau có đi vào quên được không khi hiện tại chỉ còn một mình ôm niềm thương nuối tiếc. “Sông sâu cố nhân ơi đi về đâu” đêm nay? “Sông sâu” là hình ảnh ẩn dụ, có thể là sông màn đêm thăm thẳm ở ngoài cửa sổ, hoặc là sông sâu của cuộc đời, khó mà suy tưởng chính xác được ý của tác giả. Nhưng dẫu có mang ý nghĩ nào, cách ẩn dụ này cũng đã tạo cho câu nhạc trở nên thơ hơn, nỗi niềm hơn…

Ta gửi hồn chìm vào đôi mắt dĩ vãng. Cung bậc nhớ thương vút cao réo rắc nỗi niềm riêng, ân tình chưa tròn hẹn ước đã dở dang xa lìa. Em đi về đâu trên dòng đời trôi nổi, để câu ca ở lại thương nhớ ơi hời: “tóc mai sợi vắn sợi dài/ lấy nhau chẳng đặng thương hoài ngàn năm”.

Bâng khuâng gác vắng khêu tim đèn đêm,
Nhớ nhung đi vào quên.
Sông sâu cố nhân ơi đi về đâu?
Gửi hồn chìm vào đôi mắt.
Ái ân chưa tròn để ngàn đời nhớ nhau.

Người con gái đã lên xe hoa theo chồng, không hề biết có một người thầm dõi theo từng bước chân về… “Phố nhỏ đường mưa trơn lối về” chỉ một mình kẻ thất tình nghe chất ngất nỗi sầu nhân thế theo từng hạt mưa rơi. Nỗi niềm tương tư cho người cất bước vu quy tưởng như đã sắp vơi, nhưng có ai biết là phố mưa chiều nay đang có người ngồi đếm mùa nhung nhớ để tiễn đưa thêm một người…

Phố nhỏ đường mưa trơn lối về.
Dâng sầu nhân thế đọng trên mi.
Có ai ngồi đếm mùa nhung nhớ,
Nỗi niềm đầy lại vơi.
Mỗi mùa tiễn đưa một người.

Ca từ cả ca khúc như một bài thơ buồn sâu lắng, còn bảng lảng hơi sương cổ điển của dòng thơ tiền chiến…

l4M6aeU.jpg

Nếu ca sĩ Phương Dung không cho biết hoàn cảnh xuất xứ khi nhạc sĩ sáng tác bài này, thì chúng ta vẫn cứ nghĩ nhân vật nam trong ca khúc thật đào hoa có lắm người tình, mỗi mùa tiễn đưa một cô. Và bây giờ mới hiểu bài hát này tác giả đã viết hộ cho nỗi lòng của một sinh viên “yêu rất nhiều song nhận chẳng bao nhiêu”. Yêu mà không dám nói, cứ để các cô lần lượt “kết lên tà áo màu hoa cưới”, cho nỗi nhung nhớ của tình yêu đơn phương mỗi mùa càng chồng chất lên thành Nỗi Buồn Gác Trọ.

Tình đơn phương tuy buồn bã nhưng trở nên đẹp lạ thường vì nỗi lòng nhớ nhung chất ngất cho người tình chưa một lần cầm tay. Nét yêu một mình đẹp thầm lặng của rất nhiều mối tình có thật ở những thập niên trước, đã làm cho nhạc sĩ Mạnh Phát và Hoài Linh cảm tác nên Nỗi Buồn Gác Trọ, một ca khúc đã làm cho nhiều lứa tuổi người nghe yêu thích, và đem đến cảm xúc rung động cho những ai đã từng “ngồi đếm mùa nhung nhớ”.

Bài: Trương Đình Tuấn
(Ghi rõ nguồn nhacxua.vn khi copy bài viết)

xx

https://dongnhacvang.com/ve-ca-khuc-vong-gac-dem-suong-cua-nhac-si-manh-phat/?fbclid=IwAR01ZtZD-tHPrMbXrmYImoc40RwNKWG0lwl7czmm61c4hNr5cbxnoMxXsSM

xx

Về Ca Khúc ‘Vọng Gác Đêm Sương’ Của Nhạc Sĩ Mạnh Phát

On

0 1.342
Share

Buông khói gây thơ tôi kể người nghe một chuyện tâm tình
Nửa đêm giá lạnh bỗng nghe ấm một tình thương trong tim
Sương rớt trên vai qua ngõ hồn trai vào lòng đêm dài
Gác súng biên thuỳ một cơn gió hút khơi chuyện ngày qua.

Xưa lúc xa xưa tôi có người em tuổi đẹp trăng tròn
Tuy rằng không gặp không hẹn bao giờ và chưa yêu thương
Phong kín tâm tư tôi gói đời trai vào mộng đăng trình
Giữa buổi trăng rằm rời xa gác ấm không hề gặp nhau.

Thuở học trò còn buồn vu vơ, thức bao đêm làm thơ rồi đợi chờ
Hoa trắng len vào khung cửa nhỏ ngỡ thầm là người thơ qua trong mơ
Phút vấn vương bàng hoàng hơi sương nửa vầng trăng vọng gác đêm trường
Trăng còn in trên gối chiếc thì còn nhiều thắm thiết và mơ ước thêm nhiều.

Mơ ước mai đây đem nửa vầng trăng về làm trăng đầy
Lối xưa đón mời ước vọng nên lời bàn tay trong tay
Đêm trắng hoen sương tôi giấu niềm thương tận cùng tâm hồn
Nắng ấm lên rồi cạn đêm gác súng thôi kể chuyện xưa.

https://youtu.be/uSVagnGxGFA

Tác phẩm Vọng Gác Đêm Sương, một sáng tác nổi tiếng của nhạc sĩ Mạnh Phát vào khoảng đầu thập niên 1960. Trong bìa nhạc có đăng một đoạn thơ Truyện Kiều như sau :

Vầng trăng ai xẻ làm đôi
Nửa in gối chiếc, nửa soi dặm trường.
(Nguyễn Du)

Đời lính chiến, với quyết tâm bảo vệ tổ quốc, có khói thuốc với tay súng là bạn, đêm vọng gác thương nhớ về người em xa xưa. Mơ ước một ngày thanh bình để những nỗi niềm nhung nhớ sẽ không còn nữa … mà sẽ “Lối xưa đón mời ước vọng nên lời bàn tay trong tay”.

Nhật Hà.

https://youtu.be/mAHr1eoCfY4

https://youtu.be/QUZCuArRh4o

xx

https://nhacxua.vn/he-lo-ve-bong-hong-trong-bai-hat-hoa-no-ve-dem/?fbclid=IwAR3a_-liKGH6U-36pT1pb1jYhc8U4hszajnO5Xuw1EjTbLk8fLfqcviabBk

xx

Bóng hồng trong bài hát “Hoa Nở Về Đêm” của nhạc sĩ Mạnh Phát
xx

Những người thân trong gia đình nhạc sĩ Mạnh Phát vừa tiết lộ hoàn cảnh sáng tác bài hát nổi tiếng Hoa Nở Về Đêm của nhạc sĩ Mạnh Phát.

Nhạc sĩ Mạnh Phát nổi tiếng qua các ca khúc: Sương lạnh chiều đông, Hoa nở về đêm, Nỗi buồn gác trọ, Qua xóm nhỏ, Dấu chân kỷ niệm… Vốn là người khá kín tiếng trong chuyện tình cảm lẫn cuộc sống riêng tư nên không có quá nhiều người biết rõ về cuộc đời ông.

https://www.youtube.com/watch?v=0fM5JEpsnUo&feature=emb_logo

Những người thân trong gia đình ông cho biết, nhạc sĩ Mạnh Phát là người nghiện rượu nặng. Ông thường hội họp cùng bạn bè uống rượu, trao đổi đề tài và lấy cảm hứng sáng tác. Cô Hương – con dâu nhạc sĩ Mạnh Phát chia sẻ rằng: “Ba chồng tôi rất dễ chịu, thoải mái với con cái, không hà khắc, khó khăn gì hết. Tuy nhiên ông rất thích uống rượu. Sáng sớm ông đi đến chiều tối mới về nhưng gia đình tôi quen rồi. Những lúc như thế ông mới sáng tác ra nhiều ca khúc hay được. Mẹ chồng tôi là người hiền lành, hiểu chuyện”. Cũng vì thói quen lang thang uống rượu nên nhạc sĩ Mạnh Phát “nảy nở” một mối tình bên ngoài mà mãi đến khi ông mất gia đình mới biết chuyện. Con dâu nhạc sĩ tiết lộ: “Vào ngày tang của ba, có một người phụ nữ ôm con đến xin được để tang ông. Nhưng lúc đó gia đình tôi không chấp nhận nên họ ra về. Người phụ nữ đó là người mà ba tôi quen lúc ông hay ra ngoài uống rượu”.

Con dâu của nhạc sĩ Mạnh Phát kể thêm: “Sau này tôi có gặp một người phụ nữ tên Hoa. Cô ấy nói là bạn cũ của ba và ca khúc Hoa nở về đêm của ông chính là sáng tác tặng cho người ấy. Cô Hoa rất nhiều lần cố gắng liên lạc với gia đình tôi. May mắn sao cuối cùng tôi và cô ấy cũng gặp được nhau và nghe lại chính câu chuyện tình ngày xưa của hai người”.

xx

Trong thời gian ở Huế, nhạc sĩ quen biết và say đắm trước nhan sắc của cô gái trẻ tên Hoa. Vì công việc mà nhạc sĩ Mạnh Phát và cô Hoa gặp nhau, hẹn hò vào buổi tối nên ông lấy đó làm cảm xúc viết lên ca khúc ngọt ngào, da diết Hoa nở về đêm. “Chuyện từ một đêm cuối nẻo một người tiễn một người đi. Đẹp tựa bài thơ nở giữa đêm sương nở tận tâm hồn. Chuyện một mình tôi chép dòng tâm tình tặng người chưa biết một lần. Vì giây phút ấy… tôi tình cờ hiểu rằng… tình yêu đẹp nghìn đời là tình yêu khi đơn côi…”, đó là những lời bài Hoa nở về đêm mà Mạnh Phát viết cho cô gái.

8teBxnT.jpg

xEPdXeK.jpg

HhSbniP.jpg

Theo Thanh Niên

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s